មនុស្សគឺជាអ្នកបង្កើតវាសនាដែលចេះគិត

★អ្វីដែលល្អគួរដឹង នៅក្នុងពេលវេលានៃការផ្លាស់ប្ដូរ ពី “ដើមត្រែងដែលចេះគិត” ទៅជា “អ្នកបង្កើតវាសនាដែលចេះគិត”

ក្នុងចំណោមសត្វមានជីវិតទាំងអស់ ដែលធ្លាប់បានកើតមកលើផែនដី មនុស្សគឺជាទម្រង់ជីវិតតែមួយគត់ ដែលមានសមត្ថភាព “គិត → រៀបគម្រោង → អនុវត្ត”។

នោះហើយពិតជាមូលហេតុដែលមនុស្ស ដោយប្រើស្មារតីដែលចេះគិតនោះ អាចជម្នះអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង—ទោះបីជាការលំបាកធំប៉ុណ្ណាក៏ដោយ សូម្បីតែនៅកណ្ដាលអយុត្តិធម៌គ្រប់ប្រភេទ និងទោះបីជាពួកគេអាចជួបប្រទះកំហឹងនៃធម្មជាតិបែបណាក៏ដោយ។

មនុស្សគឺជាអ្នកដែល ដោយប្រើសមត្ថភាពធម្មជាតិរបស់ខ្លួន ក្នុងការ “គិត → រៀបគម្រោង → អនុវត្ត” អាចកែប្រែគ្រប់វាសនា ដែលមើលដំបូងហាក់ដូចជាមិនអាចទប់ទល់បាន—ជម្នះវាសនាដែលបានលេចចេញរួចហើយជាលទ្ធផល ខណៈពេលដែលក្នុងពេលជាមួយគ្នា បង្កើតវាសនាដែលមិនទាន់មកដល់។

ប៉ាស្កាល់បានចង្អុលទៅរឿងនេះ នៅពេលដែលគាត់និយាយថា “មនុស្សគឺជាដើមត្រែងដែលចេះគិត”។

ហើយប្រសិនបើយើងកំណត់ន័យនោះឡើងវិញ ជាភាសានៃសតវត្សរ៍ទី 21 យើងអាចនិយាយបានថា “មនុស្សគឺជាអ្នកបង្កើតវាសនាដែលចេះគិត”។

នៅពេលដែលអ្នកយកគំនិតរបស់អ្នកមកអនុវត្ត វាសនារបស់អ្នកក៏ផ្លាស់ប្ដូរ។ នោះមានន័យថា ថាមពលស្មារតីនៃការគិត មានកម្លាំងបង្កើតក្នុងការកំណត់រូបរាងវាសនា មែនទេ?

ដូច្នេះ មនុស្ស ដែលមានកម្លាំងក្នុងការបង្កើតការពិតជាក់ស្ដែង គឺជាអ្នកបង្កើតវាសនារបស់ខ្លួន។

ដូចជាដើមត្រែងនៅមាត់ទន្លេ ដែលរស់រានមានជីវិតដោយការបត់ខ្លួនដោយស្ដាប់បង្គាប់ មិនដែលទប់ទល់នឹងព្រិល និងខ្យល់ខ្លាំង—យុគសម័យនៃការរស់នៅដោយក្លាហាន នៅកណ្ដាលការលំបាក ដោយមិនចុះចាញ់ គ្រាន់តែទទួលយកវាជាការពិតជាក់ស្ដែង បានចប់ហើយ។

មនុស្សលែងចាំបាច់រស់នៅដូចដើមត្រែងទៀតហើយ។

ចាប់ពីពេលនេះតទៅ មនុស្សអាចបង្កើតពិភពមួយ ដែលគ្មានទុក្ខវេទនា គ្មានអយុត្តិធម៌ និងគ្មានកំហឹងនៃធម្មជាតិ តាមរយៈរបៀបដែលពួកគេប្រើស្មារតីរបស់ខ្លួន។

នោះហើយពិតជាមូលហេតុដែលយើងនិយាយថា “មនុស្សគឺជាអ្នកបង្កើតវាសនាដែលចេះគិត”។

★ចូរទុកឲ្យថាមពលនៃភាពទិព្វបន្លឺឡើង

ឥឡូវនេះ អ្វីដែលយើងចង់មានន័យដោយ “ការគិត” មិនមែនជាការកូរគំនិតខាងកម្ម (គំនិតដែលជាប់នឹងរាងកាយ) នោះទេ។ វាមានន័យថា ការទុកឲ្យថាមពលនៃភាពទិព្វបន្លឺឡើង។

មើលដំបូង អ្នកប្រហែលជាគិតថា “តើមានអ្វីខុសគ្នា?” ប៉ុន្តែវាខុសគ្នាទាំងស្រុង។

ប្រភេទនៃ “ការគិត” ដែលទុកឲ្យថាមពលនៃភាពទិព្វបន្លឺឡើង គឺជាកិច្ចការនៃការស្ទាបស្ទង់វាយនភាពនៃការឆ្លើយតបនៃសេចក្ដីពិត ដោយញាណទីប្រាំមួយនៅក្នុងចិត្តរបស់អ្នក ក្ដាប់រូបរាងបីវិមាត្ររបស់វា ហើយបំប្លែងវាទៅជាពាក្យ។

“ពាក្យ” ខ្លួនឯង គឺជាកម្លាំងដែលបង្កើតវាសនា។

“ពាក្យ” នៅទីនេះ ដូចដែលយើងតែងតែនិយាយ មិនមានន័យថា “ពាក្យ” ជាមែក និងស្លឹកនៃភាសានោះទេ ប៉ុន្តែជា “ពាក្យ” ដែលត្រូវនឹងឫស និងដើមនៃពាក្យ។

ការទុកឲ្យពាក្យនោះបន្លឺឡើង គឺជាការទុកឲ្យថាមពលនៃភាពទិព្វបន្លឺឡើង។

នៅពេលដែលការក្លាយជាវិញ្ញាណនៃផែនដីរីកចម្រើនបន្ថែមទៀតជាងសព្វថ្ងៃ យុគសម័យមួយនឹងមកដល់ ដែលដោយមិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ដំណើរនៃការគិតដោយញាណទីប្រាំមួយផង អ្នកអាចប្រើពាក្យទិព្វភ្លាមៗ និងដោយសេរី ហើយបង្កើតវាសនាបានយ៉ាងងាយស្រួលជាងសព្វថ្ងៃ។

ប៉ុន្តែគ្មានអ្វីនៅក្នុងលោកនេះកើតឡើងក្នុងមួយយប់នោះទេ ដូច្នេះវាជាការល្អក្នុងការរក្សាជើងរបស់អ្នកនៅលើដី ហើយឈានទៅមុខជាលំដាប់ ដោយពិនិត្យមើលជំហាននីមួយៗនៅក្រោមជើងរបស់អ្នក។

ប្រសិនបើអ្នកបន្តបែបនោះ នៅទីបំផុត មនុស្សគ្រប់គ្នានឹងយល់ពីការពិតថា វាសនាទាំងអស់ដែលបានបោះពួកគេទៅមករហូតមកដល់ពេលនេះ គឺជាការពិតជាក់ស្ដែងមួយ ដែលបានបង្កើតឡើងដោយយើង មនុស្សជាតិ ហើយពួកគេអាចបង្កើតការពិតជាក់ស្ដែងដោយសេរី ដោយស្មារតីទិព្វ។

រឿងនេះមិនមានន័យថា មនុស្សជាតិទាំងអស់នឹងឈានដល់ចំណុចនោះ ក្នុងពេលតែមួយ ក្បែរៗគ្នានោះទេ។ អ្នកដែលធ្វើឲ្យសេចក្ដីពិតនេះក្លាយជារបស់ខ្លួន នឹងចូលទៅក្នុងសភាពនោះម្នាក់បន្ទាប់ពីម្នាក់ តាមវេន។

មនុស្សដែលរស់នៅជាមួយស្មារតីនៃដែនទិព្វកាន់តែច្រើន វាសនានៃផែនដីទាំងមូល ក៏នឹងកាន់តែប្រែក្លាយទៅជាវាសនាដែលចាក់ឫសក្នុងភាពទិព្វ។ ដូច្នេះ ដោយមិនទប់ខ្លួនសូម្បីតែបន្តិច ចូរស្ទាបស្ទង់វាយនភាពនៃការឆ្លើយតបនៃសេចក្ដីពិត ដោយញាណទីប្រាំមួយនៅក្នុងចិត្តរបស់អ្នក ក្ដាប់រូបរាងបីវិមាត្ររបស់វា ហើយបន្តបំប្លែងវាទៅជាពាក្យ។

មិនយូរប៉ុន្មាន នៅពេលដែលរឿងនេះក្លាយជាធម្មជាតិទីពីរ ស្មារតីរបស់អ្នកនឹងចូលទៅក្នុងដែននៃញាណទីប្រាំពីរ ហើយអ្នកនឹងក្លាយជានរណាម្នាក់ ដែលប្រើពាក្យទិព្វភ្លាមៗ និងដោយសេរី ដើម្បីបង្កើតវាសនាមួយក្នុងសុខដុមដ៏អស្ចារ្យ។