សន្តិភាពលើផែនដី និងការឡើងកម្រិតខាងវិញ្ញាណ (2/7)

(តពីលើកមុន)

ដើម្បីក្ដាប់យកសេចក្ដីពិត ដែលស្ថិតនៅពីក្រោយសេចក្ដីពិតជាច្រើន ដែលមានច្រើនដូចចំនួនមនុស្ស

ការដាក់អ្វីៗថាជាខាងលើ ឬខាងក្រោម ខាងឆ្វេង ឬខាងស្ដាំ ឬទ្រេត គឺជារបៀបនិយាយដ៏ងាយស្រួលមួយ ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សងាយស្រួលចែករំលែកការយល់ដឹងរួម នៅពេលដែលមើលអ្វីៗខាងរូបកាយ ប៉ុន្តែពាក្យទាំងនោះ មិនចាំបាច់បង្ហាញការពិតនោះទេ។

ពីព្រោះមានបំណែកដ៏សំខាន់មួយ ដែលបាត់ពីពួកវា៖ ជម្រៅនៃវិមាត្រ។

និយាយចុះ យើងទើបតែប្រើពាក្យ “ការពិត”។ ដោយសារនេះជាឱកាសល្អ តោះកំណត់អត្ថន័យពិតប្រាកដនៃ “ការពិត” នៅថ្ងៃនេះផងដែរ។

វាល្អក្នុងការចងចាំថា ការពិតនៅលើផ្ទៃ សេចក្ដីពិត និងគោលការណ៍ សុទ្ធតែមានច្រើនកំណែ ដូចចំនួនមនុស្ស។

តើនោះមានន័យយ៉ាងណា? វាមានន័យថា អ្វីដែលមនុស្សម្នាក់ៗគិត និងជឿ (ទទួលស្គាល់) គឺសម្រាប់មនុស្សនោះ ជាការពិត សេចក្ដីពិត និងគោលការណ៍តែមួយគត់។

នោះក៏ក្លាយជាការយល់ដឹងជាមូលដ្ឋាន សម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នាក្នុងការទទួលយកភាពខុសគ្នារបស់គ្នាទៅវិញទៅមក ហើយសម្រាប់មនុស្សជាតិលើផែនដីទាំងអស់ ក្នុងការចាប់ដៃគ្នា ហើយកសាងអនាគតដែរ។

ហេតុអ្វីបានជាយើងនិយាយដូច្នេះ? ពីព្រោះប្រសិនបើមនុស្សបន្តប្រឆាំងគ្នា អំពីភាពខុសគ្នារបស់ពួកគេជារៀងរហូត ផែនដីនឹងមិនក្លាយជាមានសន្តិភាពទេ ហើយប្រសិនបើមនុស្សព្យាយាមបង្ខំភាពដូចគ្នា ទោះបីមានភាពខុសគ្នាក៏ដោយ ហើយរុញតម្លៃរបស់ពួកគេលើគ្នាទៅវិញទៅមក នោះបង្កើតភាពតានតឹង មែនទេ?

ហើយមុននោះទៀត ប្រសិនបើមនុស្សគ្រប់គ្នាគ្រាន់តែបោះបង់ ចំពោះភាពខុសគ្នានៃតម្លៃ (ការទទួលស្គាល់នៅលើផ្ទៃ) ឬធ្វើពុតជាមិនឃើញពួកវា ផែនដីនឹងមិនដែលក្លាយជាមានសន្តិភាពឡើយ ទោះបីវាត្រូវចំណាយពេលយូរប៉ុណ្ណាក៏ដោយ។

ដូច្នេះ ជាជំហានដំបូង ឆ្ពោះទៅរកការធ្វើឲ្យផែនដីក្លាយជាផ្កាយដែលមានសុខដុម អ្នកត្រូវចាប់ផ្ដើមដោយការគោរពភាពខុសគ្នារបស់គ្នាទៅវិញទៅមក។

ដើម្បីពន្យល់វាជាមួយឧទាហរណ៍ដ៏ងាយស្រួលមួយ៖ មនុស្សដែលយល់ថា អង្ករកូស៊ិហ៊ិការិ ដែលគេនិយាយថាជាអង្ករតំណាងមួយរបស់ជប៉ុន “ឆ្ងាញ់” មានអារម្មណ៍ថា មានអ្វីមួយខ្វះនៅក្នុងអង្ករដែលមិនសូវស្អិត ដូចជាអង្ករថៃ ហើយនិយាយឲ្យត្រង់ទៅ មិនគិតថាវា “ឆ្ងាញ់” ទេ មែនទេ?

ប៉ុន្តែម្យ៉ាងវិញទៀត សម្រាប់មនុស្សដែលស្រឡាញ់ និងធ្លាប់ញ៉ាំអង្ករដែលស្ងួតជាង ដូចជាអង្ករថៃ អង្ករស្អិតដូចជាកូស៊ិហ៊ិការិ មិនមែនជារសជាតិដែលពួកគេចូលចិត្តទេ ដោយសារភាពទន់ និងភាពស្អិតរបស់វា ហើយ និយាយឲ្យត្រង់ទៅ ពួកគេក៏មិនគិតដោយស្មោះត្រង់ថា អង្ករដែលមានរសជាតិផ្សេងនោះ “ឆ្ងាញ់” ដែរ។

ការវាយតម្លៃលើអ្វីៗ ដែលរសជាតិខុសគ្នាបែបនេះ ក្លាយជាខុសគ្នាទាំងស្រុង នៅពេលដែលមនុស្ស ទីកន្លែង ឬរបៀបរស់នៅផ្លាស់ប្ដូរ មែនទេ?

នោះបង្ហាញថា អង្ករណាដែលមនុស្សយល់ថាឆ្ងាញ់ ខុសគ្នាតាមមនុស្ស និងតំបន់ ហើយថាអ្នកមិនអាចនិយាយដោយអព្យាក្រឹតបានទេ ថាអង្ករនេះខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយអង្ករនោះទាបជាង។

ប្រសិនបើអ្នកត្រូវតែវាយតម្លៃពួកវា របៀបមើលដ៏យុត្តិធម៌មួយ នឹងគឺការតម្រៀបពួកវាឲ្យនៅជាប់គ្នា នៅលើបន្ទាត់ផ្ដេកតែមួយ មើលពួកវាថា “ប្រភេទ និងរសជាតិខុសៗគ្នាទាំងនេះ មានក្នុងពេលតែមួយ” ហើយមិនដាក់ស្លាកថាប្រសើរជាង ឬអាក្រក់ជាង។ (នៅមានតទៅ)