បញ្ចប់ការយល់ច្រឡំ ដែលមនុស្សល្អងាយធ្លាក់ចូល – 1

ស្ថានភាពនៃការគិតថាខ្លួនឯងត្រឹមត្រូវ

មនុស្សល្អពិតប្រាកដ មានរឿងមួយដូចគ្នា៖ “ចិត្តរបស់ពួកគេភ្លឺស្វាងគ្មានព្រំដែន”។

ប៉ុន្តែក្នុងករណីមនុស្សដែលអ្នកដទៃនិយាយថា “មនុស្សនោះល្អ ប៉ុន្តែម្យ៉ាងមិនសូវមានអារម្មណ៍ភ្លឺស្វាងទេ” ពួកគេបានពាក់គ្រឿងសឹកខាងទ្រឹស្ដីនៃការសន្មតរបស់ពួកគេយ៉ាងរឹងមាំ ដោយសាងសង់ជញ្ជាំងដែលមើលមិនឃើញរវាងខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ ហើយពេលខ្លះថែមទាំងឈរប្រឆាំងនឹងសង្គម និងពិភពលោកទៀតផង។

អ្នកអាចនិយាយបានថា វាជាស្ថានភាពមួយដែលចិត្តមិនអាចមានសេរីភាព ដោយរឹងទៅជាគំនិតប្រភេទ “វាគួរតែបែបនេះ” ឬ “វាត្រូវតែបែបនោះ”។

នោះហើយជាមូលហេតុដែលភាពភ្លឺស្វាងគ្មានព្រំដែនមិនលេចឡើងលើផ្ទៃ ហើយចិត្តតែងតែស្រអាប់ដោយការរិះគន់ និងការបន្ទោសដោយឥតប្រយោជន៍។

ក្នុងចំណោមមនុស្សដែលទាំងខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃទទួលស្គាល់ថាជាមនុស្សល្អ មានមនុស្សបែបនោះច្រើនគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើល។

ក្នុងករណីបែបនោះ មនុស្សនោះជឿជាក់យ៉ាងខ្លាំងថា “នេះគឺត្រឹមត្រូវ” ដូច្នេះវាពិបាកសម្រាប់ពួកគេក្នុងការចេញពីស្ថានភាពនោះ។

មនុស្សតែងតែនិយាយថា “អ្នកមិនអាចផ្លាស់ប្ដូរអ្នកដទៃបានទេ។ មានតែម្នាក់គត់ដែលអ្នកអាចផ្លាស់ប្ដូរបាន គឺខ្លួនឯង” មែនទេ?

នោះគឺជាសេចក្ដីពិតពិតប្រាកដ។

ប៉ុន្តែនៅក្នុង “ស្ថានភាពនៃការគិតថាខ្លួនឯងត្រឹមត្រូវ” ដែលមនុស្សងាយធ្លាក់ចូល តម្រងមួយគ្របពីលើសេចក្ដីពិតនោះ ហើយវាត្រូវបានបង្ខូច។

ទៅជា៖ “វាអាចទៅរួចក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរអ្នកដទៃ។ អ្នកដទៃត្រូវតែត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរ ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយ”។

នោះគឺជាស្ថានភាពមួយដែល “អារម្មណ៍នៃយុត្តិធម៌ដែលយកខ្លួនឯងជាធំ” កំពុងដំណើរការ ហើយការសន្មតនោះខ្លួនឯង សាងសង់ជញ្ជាំងដែលមើលមិនឃើញរវាងខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ ហើយរារាំងអារម្មណ៍មូលដ្ឋាននៃភាពជាតែមួយជាមួយសង្គម និងពិភពលោកទាំងមូល។

ការស្គាល់មនុស្សយ៉ាងពិតប្រាកដ

ឧត្តមគតិដូចជា “វាត្រូវតែបែបនេះ” និង “វាគួរតែបែបនោះ” មានកម្លាំងក្នុងការធ្វើឲ្យស្មារតីរបស់មនុស្សដែលកាន់វា វិវត្តដល់កម្រិតជាក់លាក់មួយ ប៉ុន្តែបើអ្នកលង់ទឹកនៅក្នុងគំនិតទាំងនោះ អ្នកនឹងភ្លេចភាពរាបទាបពិតប្រាកដ ហើយបញ្ចប់ដោយការចងមនុស្សគ្រប់គ្នា និងនរណាក៏ដោយ ជាមួយនឹង “វាគួរតែបែបនេះ”។

ដូចដែលយើងតែងតែនិយាយ គ្រប់គំនិត ពាក្យសម្ដី និងទង្វើដែលមនុស្សម្នាក់បង្ហាញ មានមូលហេតុច្បាស់លាស់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់វា ថាហេតុអ្វីបានជាពួកគេធ្វើវា។

នៅលើផែនដី ខ្យល់ព្យុះកួចនៃការវិនិច្ឆ័យអ្នកដទៃ “ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សនោះធ្វើរឿងបែបនោះ?” ផុសឡើងនៅទីនេះទីនោះ ប៉ុន្តែនោះកើតចេញពីការមិនទាន់ស្គាល់មនុស្សច្បាស់ប៉ុន្មាន។

ដូច្នេះ សំណួរបន្ទាប់គឺ តើត្រូវស្គាល់មនុស្សដោយរបៀបណា មែនទេ?

ឥឡូវនេះ តោះគិតអំពីវា។

តើអ្នកគិតថាអ្នកត្រូវធ្វើអ្វី ដើម្បីស្គាល់មនុស្សយ៉ាងពិតប្រាកដ?

ត្រូវហើយ៖ វាគឺការស្គាល់ជីវិត ហើយសម្រាប់រឿងនោះ គឺ “ការស្គាល់ខ្លួនឯងឲ្យបានច្បាស់”។

យើងតែងតែនិយាយថា ក្នុងចំណោមអារម្មណ៍ដែលអ្នកមានចំពោះអ្នកដទៃ “ប្រភេទគំនិតដែលរង្គោះរង្គើអារម្មណ៍របស់អ្នក” សុទ្ធតែជាអ្នកប្រើអ្នកដទៃជាកញ្ចក់ ដើម្បីមើលភាពគ្មានសុខដុមផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកដែលឆ្លុះបញ្ចាំង មែនទេ?

នោះពិតជាគ្រាន់តែជាការពិត ហើយរហូតដល់មនុស្សម្នាក់អាចទទួលយកវាជាការពិត ពពកនៅក្នុងចិត្តរបស់ពួកគេនឹងមិនស្រឡះឡើយ។

មនុស្ស តាមពិតពោរពេញដោយស្មារតីដែលធំទូលាយ ធំធេង និងជ្រៅ ដូចជាមេឃស្រឡះដែលលាតសន្ធឹងគ្មានទីបញ្ចប់។

ប៉ុន្តែមនុស្សដែលការសន្មតផ្សេងៗរបស់ពួកគេ ត្រូវបានពង្រឹងរហូតដល់ចំណុចដែលគេហៅថាជំនឿ មានទម្លាប់នៃគំនិតទាំងនោះព្យួរពីលើមេឃនៃចិត្តរបស់ពួកគេដូចជាពពកខ្មៅ ហើយពួកគេគ្រាន់តែបានភ្លេចមួយរយៈខ្លី នូវរបៀបដើមនៃចិត្តដ៏ធំទូលាយនោះ។

(នៅមានត)