តោះត្រឡប់ទៅផ្ទះនៃជីវិតវិញ – 4

(តពីលើកមុន)

ជំហានទីពីរដើម្បីបញ្ចប់ការវង្វេងនៅក្នុងចិត្ត

មុននេះបន្តិច យើងបាននិយាយថា ជំហានដំបូងដើម្បីបញ្ចប់ការវង្វេងនៅក្នុងចិត្ត គឺការបន្តដកដង្ហើមដោយធូរស្រាល ពេញមួយពេលដែលអ្នកភ្ញាក់ដឹងខ្លួន មែនទេ?

នៅដំណាក់កាលបន្ទាប់ ដើម្បីធ្វើឲ្យស្មារតីដែលមិនជាប់ជំពាក់នឹងអ្វីមួយ ឬនរណាម្នាក់ ក្លាយជាការទទួលស្គាល់ដោយធម្មជាតិរបស់អ្នក អ្នកហ្វឹកហាត់ដើម្បីឲ្យអ្នកអាចគិត និងនិយាយថា “អរគុណច្រើន” ចំពោះអ្វីៗទាំងអស់។

មនុស្សដែលស្ដាប់អ្វីដែលយើងនិយាយ ជាទូទៅគឺជាប្រភេទមនុស្សដែលគេហៅថាមនុស្សល្អ ដូច្នេះពួកគេសុទ្ធតែជាមនុស្សដែលអាចមានអារម្មណ៍ថា “គួរឲ្យដឹងគុណណាស់” ចំពោះពរជ័យនៃធម្មជាតិ និងចំពោះសត្វមានជីវិតទាំងអស់ ហើយអាចនិយាយថា “អរគុណច្រើន” បាន។

ប៉ុន្តែបើអ្នកសង្កេតឲ្យបានល្អិតល្អន់ ការដឹងគុណនៅក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្សនិងមនុស្ស មិនសូវត្រូវបានបង្ហាញចេញប៉ុន្មានទេ។

ចូលចិត្ត ឬមិនចូលចិត្ត ចុះសម្រុងគ្នា ឬមិនចុះសម្រុងគ្នា ហើយថែមទាំងទៅតាមអារម្មណ៍នៃពេលនោះ ស្ដីបន្ទោសដាក់មនុស្សដែលជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្លួនទៀតផង។

ទោះបីជាអ្នកខ្មាសនឹងនិយាយថា “អរគុណច្រើន” ឬមានអារម្មណ៍ទប់ទល់ថា “ខ្ញុំមិនអាចនិយាយទៅកាន់មនុស្សនោះបានទេ” ក៏ដោយ ចូរទុកចំណូលចិត្តផ្ទាល់ខ្លួនទាំងនោះមួយឡែកសិន ហើយសាកល្បងហ្វឹកហាត់និយាយ “អរគុណច្រើន” ឲ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើបាន ពេញមួយពេលដែលអ្នកភ្ញាក់ដឹងខ្លួន។

នៅទីនេះក៏ដូចធម្មតាដែរ ចូរកំណត់រយៈពេលបីសប្ដាហ៍ ហើយក្នុងអំឡុងពេលនោះ ចូរគិតថា “គួរឲ្យដឹងគុណណាស់” ចំពោះអ្វីៗ និងចំពោះមនុស្សគ្រប់គ្នា ហើយនិយាយថា “អរគុណច្រើន” យ៉ាងច្បាស់ ទល់មុខគ្នា។

បន្ទាប់មក នឹងគ្មាននរណាម្នាក់ដែលអ្នកយល់ថាពិបាកចុះសម្រុង ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ដែលអ្នកស្អប់ទៀតឡើយ។

នៅពេលដែលរឿងនោះកើតឡើង វាហាក់ដូចជាចិតសិបភាគរយនៃការឈឺចាប់ក្នុងការរស់នៅបានបាត់ទៅវិញ។

ក្នុងករណីជាច្រើន ទុក្ខធំបំផុតក្នុងជីវិត គឺការព្រួយបារម្ភអំពីទំនាក់ទំនង ដូច្នេះបើអ្នកគិតបន្តិច អ្នកអាចស្រមៃឃើញថា ការរស់នៅនឹងកាន់តែងាយស្រួលប៉ុណ្ណា បើរឿងនោះបាត់ទៅ មែនទេ?

អំពីការពិតដែលថា “អារម្មណ៍ដែលអ្នកមានចំពោះអ្នកដទៃ គឺជារូបនៃចិត្តរបស់អ្នកផ្ទាល់ដែលឆ្លុះនៅក្នុងកញ្ចក់”

យើងធ្លាប់ប្រាប់អ្នកពីមុនហើយថា ពិភពដែលអ្នកហៅថា “លោកនេះ” គឺជាពិភពនៃកញ្ចក់ ដែលទោះអ្នកមើលទៅទិសណា ខាងមុខ ខាងក្រោយ ខាងឆ្វេង ខាងស្ដាំ ខាងលើ ឬខាងក្រោម ក៏មានតែកញ្ចក់ មែនទេ?

មនុស្សដែលរស់នៅដោយជាប់ចំណងនឹងសុភវិនិច្ឆ័យនៃអតីតកាល មើលឃើញរូបនៃចិត្តរបស់ខ្លួនដែលឆ្លុះនៅក្នុងកញ្ចក់នោះ ហើយយល់ច្រឡំថាវាជាបញ្ហារបស់អ្នកដទៃ រួចបន្តនិយាយពីល្អនិងអាក្រក់ ចូលចិត្តនិងមិនចូលចិត្ត។

នៅទីនេះ សូមឲ្យយើងបន្ថែមកំណត់សម្គាល់មួយអំពី “អារម្មណ៍ដែលអ្នកមានចំពោះអ្នកដទៃ គឺជារូបនៃចិត្តរបស់អ្នកផ្ទាល់ដែលឆ្លុះនៅក្នុងកញ្ចក់”។

គឺថា នៅពេលដែលគំនិតនៃការសន្មត ការប្រកាន់ខ្ជាប់ ការជាប់ជំពាក់ ឬការវិនិច្ឆ័យភ្លាមៗ ឈឺចាប់ និងមានប្រតិកម្ម នោះហើយគឺជា “រូបនៃចិត្តរបស់អ្នកផ្ទាល់ដែលឆ្លុះនៅក្នុងកញ្ចក់”។

នៅពេលដែលមិនមែនដូច្នោះ ឧទាហរណ៍ នៅពេលដែលអ្នកគិតអ្វីមួយ ប៉ុន្តែអាចបណ្ដោយឲ្យវាហូរកាត់ទៅដោយរលូនដោយមិនខ្វល់ នៅពេលដែលអារម្មណ៍របស់អ្នកមិនមានប្រតិកម្ម នៅពេលដែលអ្នកឆាប់ភ្លេចវា ហើយមិនអូសទាញវា អ្នកគ្រាន់តែកំពុងគិតអំពីការពិតធម្មតាមួយប៉ុណ្ណោះ ហើយវាគ្មានពាក់ព័ន្ធនឹងរូបនៃចិត្តរបស់អ្នកទេ។

បើអ្នកមិនដឹងរឿងនេះ ហើយព្យាយាមធ្វើ “អា៎ វាជាកញ្ចក់។ វាជាខ្ញុំ” ជាមួយអ្វីៗទាំងអស់ដោយគ្មានលើកលែង នោះផ្ទុយទៅវិញ ទោះបីអ្នកមើលខ្លួនឯងប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏អ្នកនឹងមិនយល់ អ្នកនឹងព្រួយបារម្ភដោយឥតប្រយោជន៍ ហើយចិត្តរបស់អ្នកមិនអាចសម្រាកបានឡើយ។

ដូច្នេះ គ្រាន់តែគិតឲ្យសាមញ្ញថា៖ “នៅពេលអារម្មណ៍របស់ខ្ញុំឈឺចាប់ មូលហេតុគឺនៅក្នុងខ្លួនខ្ញុំ”។

បន្ទាប់មក ចូរមើលថាអ្នកកំពុងធ្វើអ្វីចំពោះខ្លួនឯង និងអ្វីដែលកំពុងត្រូវបានធ្វើចំពោះអ្នកដោយខ្លួនឯង។

នៅក្នុងចិត្តរបស់អ្នក មិនដែលមានតែជនរងគ្រោះតែម្នាក់ឯងទេ ហើយក៏មិនដែលមានតែអ្នកធ្វើបាបតែម្នាក់ឯងដែរ។

ខ្លួនឯងទាំងពីរមានជាគូជាមួយគ្នា។

នោះហើយជាមូលហេតុដែលគំនិតរបស់អ្នកឈឺចាប់។

ដោយសារតែតុល្យភាពរវាងខ្លួនឯង (ស្មារតី) ទាំងនេះនៃយិន និងយ៉ាង បូក និងដក បានបាត់បង់ អ្នកបានខឹងនឹងអ្នកដទៃ ដួលរលំ និងធ្លាក់ទឹកចិត្ត អាក់អន់ចិត្ត និងស្អប់ ច្រណែន និងឈ្នានីស។

ថ្ងៃមុន យើងបានបង្ហាញរឿងនេះជាលេខ មែនទេ?

ការរក្សាតុល្យភាពនៃស្មារតីរបស់អ្នកឲ្យនៅកណ្ដាល គឺជាអ្វីដែលយើងតែងតែហៅថា “ទិដ្ឋភាពដែលមើលចុះមកលើទាំងមូល” គឺទិដ្ឋភាពពីលើមេឃដូចបក្សី។

បន្ទាប់មក ស្លាបទេវតានឹងដុះចេញនៅលើខ្នងនៃគំនិតដែលមិនទាន់រលាយនៅក្នុងចិត្តរបស់អ្នក ទាំងបូក និងដក ហើយពួកវានឹងត្រឡប់ទៅឋានសួគ៌វិញ។

នោះមានន័យថា គំនិតដែលមិនទាន់រលាយនៅក្នុងខ្លួនអ្នក ត្រូវបានរំដោះ។

កាលណាអ្នកបន្តធ្វើបែបនោះម្ដងហើយម្ដងទៀត ការកោតសរសើរយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះ “ជីវិត” នឹងផុសឡើង ហើយអ្នកអាចចំណាយពេលនីមួយៗក្នុងស្ថានភាពនៃការដឹងគុណអស់ពីចិត្ត។

និយាយម្យ៉ាងទៀត ដើម្បីឲ្យអ្នកអាចមានអារម្មណ៍ “ដឹងគុណចំពោះជីវិត” ដែលជាប្រភពនៃកម្លាំងដែលធ្វើឲ្យខ្លួនអ្នកមានចលនា ដែលជារឿងសំខាន់បំផុតក្នុងចំណោមអ្វីៗទាំងអស់ វាល្អក្នុងការហ្វឹកហាត់ដើម្បីឲ្យអ្នកអាចនិយាយថា “អរគុណច្រើន” ទៅកាន់នរណាក៏ដោយនៅក្នុងពិភពនៃកញ្ចក់នេះ។

ព្រោះនៅលើផ្ទៃ វាមើលទៅដូចជាអ្នកកំពុងអរគុណអ្នកដទៃ ប៉ុន្តែតាមពិត អ្នកកំពុងអរគុណ “ពន្លឺនៃជីវិត”។

(នៅមានត)